NLENFR
  • Toekomstplek
  • Betaalbare woningen
  • Bufferbeken
  • Energiewijken
  • Klimaatstraten
  • Maakleerplekken
  • Materialendorpen
  • Stroomverzamelaars
  • Voedselland
  • Wijkmotoren
  • Zorgzame Buurten
  • Thema
  • beheer
  • biodiversiteit
  • circulariteit
  • energie
  • leren
  • maakindustrie
  • mobiliteit
  • voedsel
  • water
  • wonen
  • zorg
  • Innovatieve aspecten
  • beleidsinnovatie
  • burgerzin
  • cultuurverandering
  • eigenaarschap
  • financiering
  • organisatie
  • organisatievorm
  • participatie
  • solidariteit
  • Schaalniveau
  • gebouw
  • gemeente
  • interregionaal
  • plek
  • regio
  • straat
  • wijk
bouwstenen

Allee du kaai

organisatie participatie
In 2022 komt er een nieuw park op de Materialenkaai tegenover Thurn&Taxis in de Brusselse Kanaalzone. In afwachting van de herinrichting van deze zone werd in 2014 Allée du Kaai uit de grond gestampt als tijdelijk project. Op vraag van Leefmilieu Brussel legt Toestand vzw zich toe op de ontwikkeling van een sociale dynamiek in de wijk als opstap naar de permanente herinrichting van de site in de toekomst.

ART BASICS FOR CHILDREN

Art Basics for Children (ABC) vzw situeert zich op het snijvlak tussen kunst en educatie. Het is een labo voor esthetische ervaringen en artistieke sensibilisering en creativiteitsontwikkeling. Het ABC-huis in Schaarbeek is een open en dynamisch onderzoekscentrum rond kunst, cultuur en educatie, bestemd voor schoolklassen, families, leerkrachten in opleiding, begeleiders van jeugdateliers, medewerkers van musea en bibliotheken, zowel uit de buurt als in de wijdere omgeving.

Atelier Groot Eiland

maakindustrie leren biodiversiteit circulariteit voedsel zorg organisatievorm solidariteit burgerzin cultuurverandering financiering
Atelier Groot Eiland wil zoveel mogelijk Brusselaars met een grote afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunen in hun zoektocht naar werk en professionele (re)integratie. De organisatie biedt werkervaring, vooropleidingen, arbeidszorg en jobcoaching aan in leerwerkplaatsen om de vaardigheden van haar medewerkers te verder ontwikkelen. Hierbij gaan lokale productie en duurzaamheid hand in hand met sociaal ondernemen. De initiatiefnemers van Atelier Groot Eiland willen zo de hoge werkloosheidscijfers bekampen en armoede bestrijden vanuit hun thuisbasis in Molenbeek.

AZ ZENO

zorg beheer voedsel cultuurverandering financiering
Patiënten in ziekenhuis AZ Zeno krijgen kraakverse groenten recht uit het veld! Het ziekenhuis kiest voor een aanzienlijk aandeel lokaal geoogste, gezonde en verse voeding via een structurele overeenkomst met een nabijgelegen boerenbedrijf. Zo draagt AZ Zeno bij aan de bestaanszekerheid van lokale voedselproductie.

Blikfabriek

solidariteit organisatie
De Blikfabriek ontpopt zich als een socioculturele ontmoetingsplek, lokaal nest en creatieve broedplaats in de schemerzone tussen een stuk nieuwe stad en bestaande arbeiderswijken in Hoboken, Antwerpen. Sinds 2018 is de transformatie van de voormalige industriële site aan de gang, via een tijdelijke invulling met ruimte voor innovatieve praktijken, buurtinitiatieven, cultuur, sport en groen.

BoerenBruxselPaysans

zorg biodiversiteit beheer mobiliteit voedsel burgerzin solidariteit cultuurverandering
BoerenBruxselPaysans zet publieke gronden en middelen in om startende of omschakelende lokale landbouwers de nodige experimenteer- en innovatieruimte te bieden. Het project is een cruciaal onderdeel van Good Food, de Brusselse strategie om iedere Brusselaar toegang tot lokale, gezonde en kwaliteitsvolle voeding te bieden in een gezond en kwalitatief stadslandschap. Publieke gronden in de stadsrand geven letterlijk de ‘vrijruimte’ voor de ontwikkeling van ondernemerschap rond lokale voedselproductie.

BROEI

maakindustrie leren circulariteit organisatievorm burgerzin financiering
BROEI is een open denk- en doeplek voor de nieuwe generatie: een kweekvijver waar jongeren de kans krijgen om hun talenten te laten broeien. Kanszoekende jeugd krijgt een plek om om samen te ‘proberen’ en te experimenteren in het historische Duivelsteen. De werking van BROEI vzw brengt van hieruit een nieuwe dynamiek op gang in het midden van het Gentse stadscentrum.

Budafabriek

maakindustrie leren eigenaarschap cultuurverandering
De reconversie van een voormalige textielfabriek tot de Budafabriek vormt het sluitstuk van de transformatie van het Buda Eiland tot kunsteneiland. De Budafabriek is een economisch-artistieke werkplaats en opereert op het raakvlak tussen kunst en design, economie en onderwijs, wetenschap en technologie. Ondernemers, studenten, kunstenaars, wetenschappers en actieve burgers komen er samen om elkaar te ontmoeten en om (samen) aan artistieke projecten of innovatieve producten te werken.

Buurtkeukens

solidariteit participatie
De burgerbeweging Buurtkeukens pleit voor een eerlijk, duurzaam en gezond voedselsysteem. De Buurkeukenbeweging begeleidt en brengt groepen van burgers samen die zich gezamenlijk inspannen voor de collectieve bereiding van dagelijkse maaltijden voor zichzelf en hun entourage, al dan niet met de hulp van gevestigde organisaties. Buurtkeukens wil ruimtes creëren waar opnieuw wordt samengeleefd.

Campus Atelier

participatie solidariteit cultuurverandering
Campus Atelier is een open coöperatief ontwerpatelier in de wijk Nieuw Gent. De initiatiefnemers van Campus Atelier gaan samen met buurtbewoners, schoolgaande kinderen, wijkorganisaties en passanten op zoek naar publieke ruimte in een stedelijk weefsel dat kampt met privatisering, commercialisering, segregatie en gentrificatie. Die publieke ruimte ‘vinden’ ze en geven ze (tijdelijk) betekenis door leegstaande gebouwen te transformeren tot collaboratieve werkplaatsen, door bestaande (semi-)publieke ruimtes te herdenken, en vooral door huidige stedelijke grenzen te overschrijden.

Commons Lab, Antwerpen

beheer biodiversiteit energie wonen mobiliteit water zorg financiering organisatie burgerzin solidariteit cultuurverandering
Commons Lab Antwerpen manifesteert zich als de spin in het web binnen een veelheid aan initiatieven in Antwerpen vanuit burgers, overheid, bedrijven en kennisinstellingen. Betrokkenheid binnen een brede thematiek en een gevoel van urgentie staan aan de basis van het collectief, met als centrale vraag: van wie is de stad, en hoe kunnen we de stad allemaal samen beheren?

Coördinatieplatform Brussel

energie organisatie beleidsinnovatie
Het Coördinatieplatform heeft tot doel om de instrumenten, middelen en stakeholders samen te brengen en te operationaliseren om van de Brusselse Noordwijk een Positive Energy District (PED) te maken. Dit orgaan moet een visie ontwikkelen voor de hele wijk en de verschillende afzonderlijke energieprojecten coördineren.

Dampoort KnapT OP!

energie financiering solidariteit
In het project Dampoort KnapT OP! legt het OCMW een rollend fonds aan om ervoor te zorgen dat ook kwetsbare gezinnen de nodige energierenovaties kunnen realiseren.

De Gaverbeekvallei

biodiversiteit voedsel water organisatie cultuurverandering solidariteit
De Gaverbeekvallei biedt ruime kansen inzake voedselproductie, ecologie en recreatie. Een lokale coalitie stond aan de basis van een reeks maatregelen om een kwalitatieve en veerkrachtige beekvallei te bekomen.

De Landgenoten

wonen zorg biodiversiteit voedsel cultuurverandering solidariteit beleidsinnovatie burgerzin financiering
De Landgenoten willen land op lange termijn vrijwaren voor voedselproductie. Ze doen dit door landbouwgronden te kopen met het geld van aandeelhouders, schenkers en occasionele inkomsten. De Landgenoten verhuren de landbouwgronden vervolgens aan (bio)boeren via loopbaanlange contracten.

De Mozaïek Dommelvallei

voedsel water biodiversiteit beheer burgerzin solidariteit organisatie beleidsinnovatie cultuurverandering
De gebiedsontwikkeling Mozaïek Dommelvallei ontstond van onderuit als reactie op de aanhoudende problematiek van bodemuitputting, afname van biodiversiteit en algehele aantasting van landschappelijke kwaliteiten waarop het formele planningsinstrument vastliep. Een specifieke methodiek van verschillende ‘watermachines’ bouwt aan een collectief kennis- en ervaringsplatform van de verschillende actoren, om tot een integrale gebiedsontwikkeling te komen.

De Stiemerbeek

water biodiversiteit beheer mobiliteit organisatie beleidsinnovatie cultuurverandering
Na jaren van gebrekkig beheer verloor de stad Genk haar band met de Stiemerbeek en bleven de rijke potenties van het landschap onbenut. Genk tekent een nieuwe ambitie voor de Stiemerbeek uit die inzet op de transformatie van de beek van statische en ingekapselde waterloop naar een natuurlijke en dynamische vallei.

De Zwarte Beek

water beheer biodiversiteit beleidsinnovatie
De Limburgse Zwarte Beek is een van de belangrijkste beekvalleien in Vlaanderen. Het bijzondere, veenrijke gebied kent namelijk een grote variatie aan vegetaties en (bedreigde) diersoorten. Het beheer van de beek is geënt op het bewaken en herstellen van het veenpakket, dat een belangrijke rol speelt in CO2-captatie.

Den Dries

wonen zorg financiering solidariteit cultuurverandering
Het woonontwikkelingsproject van Den Dries vzw geeft mensen met een zware ondersteuningsnood een volwaardige plaats in de stad. Het inclusieve en gemengde woonproject zal mensen huisvesten met en zonder beperking in dezelfde woonwijk in een stedelijke omgeving in Evergem. Het woonproject zet in op een doorgedreven vermaatschappelijking van de zorg en doorbreekt zo de idee van een klassieke zorgcampus, als een eiland afgezonderd van het dagelijkse leven.

Energent

energie financiering
Energent investeert geld van haar coöperanten in hernieuwbare-energieprojecten en energiebesparingen. Daarnaast levert de organisatie omkaderende energiediensten om burgers te mobiliseren en te ontzorgen.

Evence Coppéelaan - Vlaanderen Breekt Uit

mobiliteit wonen cultuurverandering
Binnen het programma ‘Vlaanderen Breekt Uit’ was de Evence Coppéelaan de enige inzending waarbij een steenweg stevig wordt onthard. De weg wordt omgevormd naar een aangename, belevingsvolle en verkeersveilige omgeving. Daarvoor verdwijnt maar liefst 10.000 m2 aan asfalt.

Filter Café Filtré

mobiliteit zorg burgerzin cultuurverandering organisatie solidariteit
Voortschrijdend inzicht in de schadelijke effecten van luchtvervuiling op gezondheid gaven in 2018 aanleiding tot massale acties van ouders, scholen en kinderen in Brussel en Vlaanderen tegen verkeersonveilige en ongezonde schoolomgevingen. Met acties, van aan schoolpoorten tot de A12 snelweg en het Brouckèreplein, zette Filter Café luchtkwaliteit op de politieke agenda. In 2019 ontstond hieruit de gelijknamige vzw die met haar Atelier verder werkt aan de constructieve verbeelding van een autoluwe, leefbare en klimaatrobuuste stad.

Hemelwateras Edegemsesteenweg

mobiliteit biodiversiteit water cultuurverandering
Geplande rioleringswerken vormden aanleiding om de Edegemsesteenweg, inclusief een park en twee schoolomgevingen grondig te herzien. Water dat eerst onzichtbaar ondergronds werd afgevoerd, krijgt een zeer prominente plek in het straatbeeld. Daarvoor moesten een aantal obstakels overwonnen worden.

Herenboeren

voedsel biodiversiteit cultuurverandering solidariteit burgerzin financiering
Op een Herenboerderij investeren consumenten in hun eigen voedselvoorziening. Burgers-herenboeren verenigen zich om samen landbouwgrond te kopen of in pacht te nemen. Ze nemen een boer.in in dienst als bedrijfsleider en bepalen samen welk en hoe het voedsel wordt geteeld. De boerderij wordt een burgerbedrijf.

Het Bolhuis

circulariteit biodiversiteit beheer voedsel
In het Bolhuis gaat de productie van biologisch rund- en schapenvlees hand in hand met het extensief beheer van grasland. De verbinding tussen natuur en landbouw staat in het teken van biodiversiteit en het behoud van de bodemkwaliteit. Het ligt aan de basis van de rendabiliteit van het bedrijfsmodel.

Het Zilverleen

voedsel financiering
Het Zilverleen is een biologisch groentebedrijf in het bezit van de supermarktketen Colruyt Group. Met de overname verankert Colruyt Group de lokale aanvoer van biogroenten voor zijn eigen supermarktketen aan de hand van een innovatief en duurzaam samenwerkingsmodel met de bioboer.

Klimaan

energie solidariteit financiering
Klimaan is een voorbeeld van een coöperatieve vennootschap die met burgerkapitaal investeert in hernieuwbare energie, maar ook in andere commons zoals water, grond of lucht. Klimaan is een regionale community met lokaal verankerde deelgroepen.

Lange Ridderstraat - Tuinstraten Antwerpen

beheer biodiversiteit wonen mobiliteit water burgerzin beleidsinnovatie cultuurverandering
Tuinstraten Antwerpen kadert in een brede visie om van de stad een klimaatrobuuste, kwaliteitsvolle omgeving te maken. De tuinstraat stimuleert tevens sociale interactie op straat. Na een initiële fase met pilootprojecten schroeft de stad haar ambities op naar de permanente groen-blauwe omvorming van straten in vijf Antwerpse districten.

LEAP Bospolder-Tussendijken

energie solidariteit beleidsinnovatie burgerzin
Een gecoördineerde aanpak voor een Local Energy Action Plan in de Rotterdamse wijk Bospolder-Tussendijken gebruikt de energietransitie als een middel om de levensstandaard van de hele buurt te vergroten.

Leeftuin Borluut - Leefstraten Gent

beheer wonen mobiliteit burgerzin beleidsinnovatie cultuurverandering solidariteit
Gent experimenteert sinds 2012 met het programma leefstraten hoe een andere straatinrichting voor een sterker buurtgevoel kan zorgen. In 2020 werden de tijdelijke leefstraten uitgebreid met een drietal leeftuinen. Een leeftuin, net zoals een leefstraat, komt er telkens op initiatief van de omwonenden. De leeftuin ter hoogte van de Borluut, een sociale woontoren aan de Watersportbaan, werd ondersteund door de stad in samenwerking met Samenlevingsopbouw vzw.

Lijnbaanstraat Oostende - Cool Towns

water biodiversiteit mobiliteit beleidsinnovatie organisatie cultuurverandering
De Lijbaanstraat, een sterk verharde en weinig aantrekkelijke parking in het handelscentrum van Oostende, wordt vandaag omgevormd tot een oase van groen. De straat vormt zo niet alleen een aangename tuin voor de stadsbewoners, maar ook een belangrijke troef in het bestrijden van hittestress. Het project kadert in het Europese project Cool Towns.

Middenberm N9 Eeklo

biodiversiteit mobiliteit cultuurverandering
De N9 loopt als verkeerskundige slagader dwars door Eeklo en vormt daarmee het aankomstbeeld voor wie de stad bezoekt. De kale aanblik van de berm en de herziening van het mobiliteitsplan gaven aanleiding voor het stadsbestuur om het eigenaarschap
en beheer van de berm over te nemen van het Agentschap Wegen en Verkeer.

Nieuw Administratief Centrum Brasschaat

energie beheer beleidsinnovatie
In het Nieuw Administratief Centrum Brasschaat wordt het snoeiafval uit de gemeente gebruikt om het gemeentehuis te verwarmen.

Nos Bambins

energie organisatie solidariteit eigenaarschap
Het proefproject ‘Nos Bambins’ in Ganshoren deelt de stroom die opgewekt is met zonnepanelen op het dak van een school met enkele buren in de straat, en is daarmee een van de eerste energiegemeenschappen in Brussel.

OCMW en Stad Lier Sociaal Beleid

zorg wonen leren beleidsinnovatie solidariteit
Stad en OCMW Lier bouwden een zorgcampus uit rond het lokaal dienstencentrum Het Schoppeke in het stedelijke centrum van Lier: op de site worden grote onderwijsvoorzieningen, aangepaste woningen voor ouderen en andere diensten gecombineerd. OCMW en Stad Lier wilde zo een stukje stad creëren waar de zorgvraag van ouderen en zorgaanbod door leerlingen elkaar vinden om informele en intergenerationele buurtzorg te realiseren.

Parckfarm

Met Parckfarm krijgt een nieuwe typologie van openbare ruimte vorm in de voormalige verlaten spoorwegvallei achter Thurn&Taxis – nu een volwaardig stadspark. Het combineert de karakteristieken van een ‘lived’ of conviviaal stadspark met lokale microstadslandbouw. De initiatiefnemers van Parckfarm willen samen met buurtbewoners, kunstenaars, landbouwers en ontwerpers de groene publieke ruimte terug opeisen voor de bewoners als een urban commons. De trekkers van Parckfarm vzw proberen hierbij een duurzame impact uitoefenen op de strategische ontwikkeling van de site.

Programma Aardgasvrije wijken

energie organisatie cultuurverandering beleidsinnovatie
Nederland wil tegen 2050 aardgasvrij worden. Het Programma Aardgasvrije Wijken is een bovenlokaal programma dat verschillende lokale testsites samenbrengt om collectief lessen te trekken, en zo de vermenigvuldiging van aardgasvrije (energie)wijken op gang te brengen.

Rotterdam Makers District

leren maakindustrie energie circulariteit beleidsinnovatie
De Gemeente Rotterdam en de Haven zetten in op de herontwikkeling van een deel van de stadshaven tot het Rotterdam Makers District: een gemengd stadshavengebied dat wonen, werken, maken en leren combineert en zich als proeftuin profileert voor de innovatieve maakindustrie. Het Rotterdam Makers District ontwikkelt zich aan weerszijden van de Maas, in de gebieden RDM Rotterdam en het Merwe-Vierhavensgebied (M4H Rotterdam).

Schoolomgeving Elzestraat, St. Katelijne-Waver

mobiliteit cultuurverandering
De Elzestraat in St. Katelijne-Waver is de centrale straat van het dorp, met een kerk, parochiezaal, horeca en een school. De publieke ruimte was grotendeels gericht op de doorstroom van autoverkeer, waarbij de schoolgaande kinderen hun weg in de marge zochten. Een grootschalige dorpskernvernieuwing nam de schoolomgeving op de schop en transformeerde de Elzestraat van een transit- naar een verblijfsruimte.

SunGilles / Vlogaert

energie burgerzin eigenaarschap solidariteit financiering
In de woontoren van SunGilles worden huurders betrokken in de verdeling van de energie die op het dak wordt opgewekt. Dit pilootproject toont hoe ook mensen zonder eigen kapitaal kunnen deelnemen aan een energiegemeenschap.

T2-Campus

leren maakindustrie energie beleidsinnovatie cultuurverandering financiering
De T2-Campus op de Thor-site in Genk is een hub voor techniek en technologie van de toekomst met een praktijkgericht opleidingsaanbod, activiteiten en infrastructuur voor leerlingen, werknemers, ondernemers en werkzoekenden. T2-campus biedt zich aan als een broedplaats van technologische know-how en brengt talent, educatie, innovatie en de bedrijfswereld met elkaar in verbinding, en met de stad.

Villa Voortman

zorg cultuurverandering organisatievorm financiering
Villa Voortman is een Gents ontmoetingshuis voor personen met een gecombineerde problematiek van middelenmisbruik en psychische moeilijkheden. Deze groep mensen met een dubbeldiagnose valt in de reguliere hulpverlening vaak tussen schip en wal. Door in te zetten op een veilige ruimte voor ontmoeting, creativiteit, communale zorg en lokale verankering verlaagt Villa Voortman de drempel naar de zorgverlening voor deze groep.

Warmtenet Eeklo

energie organisatie eigenaarschap beleidsinnovatie financiering
De gemeente Eeklo neemt met de aanleg van haar warmtenet opnieuw het voortouw in België. Het warmtenet is niet alleen het grootste van het land, het is ook deels in handen van de burgers zelf.

Wattson

energie financiering
Wattson is een Belgische ESCO (Energy Service Company). Het bedrijf richt zich op het integraal renoveren van projecten, waarbij verschillende energiebesparende maatregelen worden gecombineerd met het installeren van duurzame energie. Wattson neemt de investeringen voor zich, die zich terugverdienen met het budget dat vrijkomt door de lagere energiefactuur.

Werve Hoef

wonen voedsel mobiliteit biodiversiteit beheer cultuurverandering burgerzin financiering
De oude Wijnegemse boerderij ‘De Werve Hoef’ wordt met de ontwikkeling van een nieuwe, aangrenzende woonwijk in ere hersteld als buurtboerderij. De Werve Hoef brengt korteketenlandbouw binnen in de stadsrand en zorgt voor de inbedding van de nieuwe wijk in een duurzaam, productief landschap. Woonontwikkeling en landbouw hoeven elkaar niet uit te sluiten.

WeSmart

energie organisatie cultuurverandering beleidsinnovatie
Het digitale ‘community dashboard’ van WeSmart ondersteunt energiegemeenschappen om in real-time hun eigen productie en verbruik te bekijken, om slimme beslissingen te nemen en zo hun energiefactuur te optimaliseren.

Wijkbatterij Oud-Heverlee

energie burgerzin
De eerste wijkbatterij in Oud-Heverlee toont aan dat energie opslaan op wijkniveau om productiepieken uit te vlakken en het elektriciteitsnet te ontlasten, kan uitgroeien tot een innovatief en collectief wijkproject.

Wijkbedrijf Selwerd

wonen zorg beheer leren organisatievorm cultuurverandering beleidsinnovatie burgerzin
In de wijk Selwerd in Groningen lopen diverse innoverende initiatieven die gericht zijn op de sociale en fysieke vernieuwing van de wijk. Wijkbedrijf Selwerd neemt hierbij een bijzondere rol op door in te zetten op zorg in de brede zin van het woord. Het Wijkbedrijf staat voor een aanpak rond zorg voorzien door en voor de bewoners van de wijk zelf.

Xenia Huis Leiden

zorg wonen financiering cultuurverandering
Jonge mensen tussen de 16 en 40 jaar die intensieve of palliatieve verpleegkundige en medische zorg nodig hebben kunnen in Nederland enkel terecht in klassieke hospices buiten de stad, waar de gemiddelde levensverwachting drie maanden is en de gemiddelde leeftijd tachtig. Of… in het Xenia Huis, een logeerhuis en hospice voor jonge mensen in het centrum van Leiden.