NLENFR

Blikfabriek

De Blikfabriek ontpopt zich als een socioculturele ontmoetingsplek, lokaal nest en creatieve broedplaats in de schemerzone tussen een stuk nieuwe stad en bestaande arbeiderswijken in Hoboken, Antwerpen. Sinds 2018 is de transformatie van de voormalige industriële site aan de gang, via een tijdelijke invulling met ruimte voor innovatieve praktijken, buurtinitiatieven, cultuur, sport en groen.

Na de sluiting van haar verpakkingsfabriek, verliet de firma Crown de bedrijfssite in 2013 in de wijk De Lageweg in Hoboken. Lageweg in Hoboken is een gemengd gebied in de 20ste-eeuwse gordel van Antwerpen. Het is een woongebied gemengd met bedrijvigheid, stedelijke voorzieningen, verlaten industriële panden of gronden, verontreinigde terreinen en versnipperde eigendommen. In het kader van Labo XX onderzocht Stad Antwerpen reeds in 2012 de mogelijkheden voor stadsvernieuwing in de rand van de stad, de twintigste-eeuwse stadsgordel, Het onderzoek selecteerde Lageweg als pilootproject, omwille van de kansen voor de huidige en toekomstige bewoners en werknemers van het gebied met betrekking tot bedrijvigheid, industrie, verdichting en stedelijke voozieningen. De Stad heeft maar weinig gronden in eigendom in deze wijk. De stad startte daarom een verkennend onerzoek op in 2015 in samenwerking met perceeleigenaars, het Kenniscentrum Vlaamse Steden en de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) om een gemeenschappelijke toekomstvisie te creëren voor de wijk. Het is de eerste keer dat de stad op deze manier samenwerkt om een gebied te verbeteren waarvan ze zelf geen grondeigenaar is. Daarnaast kadert het ontwerpend onderzoek in de wijk ook binnen het Pilootproject Terug in Omloop ‘Lage weg – Hoboken’ op gezamenlijk initiatief van het Team Vlaams Bouwmeester, OVAM, het Departement Omgeving, en een aantal andere publieke partners. Het traject wil de ruimtelijke ontwikkelingspotenties onderzoeken en uittesten van verontreinigde terreinen.

In deze context wilde de projectontwikkelaar de Crown-site zich mee engageren tot de herontwikkeling van de site als een participatief traject. Eén van de doelstellingen van Pilootprojecten Terug in Omloop is het opnieuw activeren van leegstaand industrieel erfgoed. Zo wilde DC Belgium mee helpen vermijden dat de site meer dan 10 jaar in onbruik zou blijven om tenslotte een nieuwe wijk af te leveren, zonder rekening te houden met bestaande dynamieken en het huidige sociaal-ruimtelijk buurtweefsel. In afwachting van het uiteindelijke woonproject, stelde DC Belgium de loodsen open voor tijdelijke invulling. De Blikfabriek nam in 2018 zijn intrek, en zal de jaren nadien een centrale rol spelen in het participatietraject voor de herontwikkeling van de wijk. In dit samenspel van publieke actoren en privé-eigenaars is de Blikfabriek bottom-up vanuit de wijk ontstaan en vormgegeven.

De Blikfabriek is een thuishaven van buurtbewoners, creatieve ondernemers, kunstenaars, startups, sport- en socioculturele activiteiten. De Blikfabriek omvat veel multifunctionele en groene ontmoetingsruimte, waarvan het buurtcafé Cantin het kloppend hart is sinds 2019. Daarnaast huisvest de Blikfabriek mede-gebruikers van de site, zoals de maakfabriek, het skate depot, een dansstudio, urban sports centre Garrincha, Intense hoogteparcours, Slim vzw Huiswerkklas, Wilgroei – buurttuin in wording, Natuurpunt, etc. Daarnaast zijn er ateliers voor kunstenaars, hout- en metaalbewerkers en is er indoor sportruimte voorzien.

Lageweg kenmerkt zich door verlaten industrieel erfgoed, residentiële arbeiderswijken en de nabijheid van een stuk nieuw stadweefsel. Het doel van de Blikfabriek is om het aanwezige sociale buurtweefsel te versterken, om zo de sociale cohesie en ruimtelijke samenhang in de buurt te vergroten. Een activatie op het terrein op korte termijn, dient als opstap naar de herontwikkeling op lange termijn. Momenteel biedt DC Belgium de huidige bewoners de mogelijkheid om op termijn mee te stappen in een definitef gemengd bouwproject. In de tussentijd krijgen de organisaties die gehuisvest zijn in de Blikfabriek de kans om hun organisatie- en ontwikkelingsmodel verder uit te bouwen, vooraleer ze besluiten al dan niet mee in te stappen. Op die manier breekt de Blikfabriek met de klassieke stadsvernieuwingslogica.

innovatieve aspecten
solidariteit, organisatie, tijdelijk gebruik, wijkontwikkeling, deelruimte, lokale verankering/coalitievorming


slideshow
Blikfabriek in beeld
In afwachting van het uiteindelijke woonproject, transformeert de Blikfabriek de voormalige industriële site tot een ruimte voor innovatieve praktijken, buurtinitiatieven, cultuur, sport en groen.

Plattegrond Blikfabriek
imagePlattegrond Blikfabriek
De Blikfabriek is een creatieve broedplaats in de schemerzone tussen een stuk nieuwe stad en bestaande arbeiderswijken in Hoboken, Antwerpen


Plattegrond Blikfabriek

Axonometrie Blikfabriek
imageAxonometrie Blikfabriek
De Blikfabriek is een thuishaven van buurtbewoners, creatieve ondernemers, kunstenaars, startups, sport- en socioculturele activiteiten. De multifunctionele ruimtes zorgen voor kruisbestuiving tussen de verschillende organisaties en programma's.


Axonometrie Blikfabriek

Pilootproject Lageweg - Hoboken
artikelPilootproject Lageweg - Hoboken
In het kader van het pilootproject 'Terug in Omloop' Lage weg, worden de ontwikkelingskansen van het industrieel erfgoed in Hoboken onderzocht, aan de hand van een participatoef traject met buurtbewoners en grondeigenaars.

Lageweg
artikelLageweg
In het kader van Labo XX onderzocht Stad Antwerpen reeds in 2012 de mogelijkheden voor stadsvernieuwing in de rand van de stad, waar ook de Crown-site is gesitueerd. Het gebied Lage Weg biedt kansen met betrekking tot bedrijvigheid, industrie, verdichting en stedelijke voozieningen en werd als pilootproject geselecteerd.


Lageweg


foto: Antwerpen Morgen

Eventbrochure Blikfabriek
artikelEventbrochure Blikfabriek
Verschillende organisaties in de Blikfabriek spannen zich samen in om de sociale cohesie in de buurt te versterken. De projectontwikkelaar wil rekening houden met de bestaande dynamieken in het toekomstig woonproject.

Project Lageweg
artikelProject Lageweg
In het samenspel van publieke actoren en privé-eigenaars voor de herontwikkeling van de wijk is de Blikfabriek bottom-up vanuit de wijk ontstaan en vormgegeven. De Blikfabriek is een activatie op korte termijn, als opstap naar de herontwikkeling van de site en de wijk op lange termijn.

Labo XX Pilootproject de Lageweg
artikelLabo XX Pilootproject de Lageweg
Lageweg in Hoboken is een gemengd gebied in de 20ste-eeuwse gordel van Antwerpen, waarin woonfucnties worden gecombineerd met bedrijvigheid, stedelijke voorzieningen, verlaten industriële panden of gronden, verontreinigde terreinen en versnipperde eigendommen.


Labo XX Pilootproject de Lageweg


foto: Labo XX Pilootproject de Lageweg, 51N4E en Connect&Transform, 2017, 2017